November 12, 2022

MAKIRCE-MAKIRCEN MAKIYA A KAN JAMHURIYAR MUSULUNCI TA IRAN

Manyan Kasashen Duniya Masu Karfin Iko Suna Shirin Sanya Sabbin Matsin Lamba Wa Iran Sakamakon Murkushe Tarzomar Da Ta Yi.

12 Nuwamba, 2022

Jami’an kasashen yammacin duniya na ganawa da masu fafutuka na Iran a kasashen waje yayin da Majalisar Dinkin Duniya za ta kara matsa lamba kan Tehran kan murkushe masu zanga-zangar.

Babban jami’in yammacin duniya na farko da ya gana da wata ‘yar gwagwarmayar kasar Iran ita ce mataimakin shugaban kasar Amurka Kamala Harris wacce a ganawarta da ‘yar wasan kwaikwayo kuma ‘yar gwagwarmayar nan ‘yar asalin kasar Iran Nazanin Boniadi a ranar 14 ga watan Oktoba ta jaddada cewa gwamnatin Biden-Harris za ta ci gaba da kasancewa tare da mata da ‘yan kasar Iran.

Bayan makonni biyu, a ranar 29 ga Oktoba, Firayim Ministan Kanada Justine Trudeau ya zama shugaba na farko a duniya da ya shiga sahun Iraniyawa a wata zanga-zanga a Ottawa. Trudeau ya yi ishara da yiwuwar samun sauyin gwamnati a Iran a cikin musayar kalamai da ya yi da masu fafutuka na Iran ciki har da Hamed Esmaeilion wanda ya kaddamar da jerin gwano na duniya kan Jamhuriyar Musulunci ta Iran jim kadan bayan fara zanga-zangar.

Shugaban Faransa Emmanuel Macron ya kuma gana jiya Juma’a da wata tawagar ‘yan rajin kare hakkin bil’adama — wadanda suka hada da Masih Alinejad, Shima Babaei, da Ladan Boroumand. Macron shi ne shugaba na farko na yammacin duniya da ya kira yunkurin zanga-zangar Iran a matsayin “juyin juya hali”.

Shi ma shugaban gwamnatin Jamus Olaf Scholz ya ce wani faifan bidiyo da aka wallafa a shafinsa na Twitter a ranar Asabar din da ta gabata ya ce yana goyon bayan wani sabon zagaye na takunkumin da Tarayyar Turai za ta kakaba wa Iran a mako mai zuwa domin kara matsa lamba kan dakarun kare juyin juya hali (IRGC) da shugabannin siyasa.

Majid Golpour, masani kan harkokin kasa da kasa da ke birnin Paris, ya shaidawa gidan talabijin na kasa da kasa na Iran jiya Juma’a cewa kungiyar tarayyar turai za ta sake duba manufofinta na Iran gaba daya “yanayi da abunda ya kunsa” nan da kwanaki 10 masu zuwa, sannan kasashe mambobin kungiyar za su fitar da sanarwa a hukumance da ke bayyana sabbin matakan da za su dauka. Za su mu’amalanci Jamhuriyar Musulunci ta Iran bisa la’akari da abubuwan da suka faru a cikin watanni biyu da suka gabata.
Justin Trudeau ya halartar wani gangamin Iraniyawa a Kanada a ranar 29 ga Oktoba, 2022

Wadannan matakan, in ji Golpour, na iya hada da rufe ofisoshin jakadanci na EU a Tehran da samar da amintattun hanyoyin tuntuɓar ‘yan majalisar Turai da “Ƙungiyoyin farar hula na Iran” da masu fafutuka yayin da kuma ba za su yi la’akari da keta yarjejeniyar nukiliyar da Iran ta yi na 2015 kamar haɓaka uranium da ingantawa, don tabbatar da cewa za a iya dawo da yarjejeniyar.

Manyan kasashen duniya hudu sun gabatar da daftarin kudiri ga hukumar kula da makamashin nukiliya ta duniya IAEA, wanda ya bukaci Iran da ta yi gaggawar yin bayani kan burbushin Uranium da aka gano a wasu wurare guda uku da ba a bayyana ba, kamar yadda kamfanin dillancin labarai na Reuters ya ruwaito a jiya Juma’a. Kasar Iran ta amince da gudanar da taro da jami’an hukumar a birnin Tehran bayan taron hukumar IAEA na mako mai zuwa domin warware batutuwan da ba su dace akan su ba.

Mataimakin babban jami’in shari’a na kasar Iran Kazem Gharibabadi ya shaidawa manema labarai ranar Asabar a birnin New York na kasar Amurka cewa, yana shirin shiga tarukan kwamitin na uku na Majalisar Dinkin Duniya domin dakile yada labaran karya da kasashen yamma da Amurka ke yi kan al’amuran baya-bayan nan a Iran. .”

Ya kira zanga-zangar da aka yi a baya-bayan nan da tarzoma, ya bayyana ikirarin daure dubban masu zanga-zangar, kamar yadda kungiyoyin kare hakkin bil adama suka ruwaito cewa karya ne, kuma makiya na kasashen waje suna neman matsin lamba kan Iran ne domin cimma wata manufa ta siyasa.

Kasashen Jamus da Iceland sun yi kira da a gudanar da taron gaggawa na kwamitin kare hakkin bil adama na Majalisar Dinkin Duniya kan halin da ake ciki a Iran.

Kwararru na Majalisar Dinkin Duniya, ciki har da Javaid Rehman, mai ba da rahoto na musamman kan halin da ake ciki a Iran a ranar Juma’a, ya bukaci Tehran da ta daina gurfanar da mutane da laifukan da ke dauke da hukuncin kisa kan shiga zanga-zangar lumana.

“Kwararrun sun kuma bukaci a gaggauta sakin duk wadanda aka kama saboda zanga-zangar lumana ba bisa ka’ida ba, saboda yin hakan take haƙƙinsu ne na ‘yancin faɗar albarkacin baki, na damar da ƙungiyoyi suke da shi na gudanar da taro cikin lumana da kuma ayyukansu na haɓaka da kare haƙƙin ɗan adam da ‘yancin ɗan adam ta hanyar lumana.”

(An bayyana cewa) A ranar 6 ga watan Nuwamba, ‘yan majalisar dokokin Iran 227 sun yi kira ga bangaren shari’a da su dauki tsattsauran mataki kan mutanen da aka kama yayin zanga-zangar ta hanyar amfani da ko da hukuncin kisa.
……..

Allah Madaukakin Sarki Ya na cewa;

“…. Da yawa kungiya kankanuwa ta rinjayi kungiya wacce take da yawa, kuma Allah Ya na tare da masu hakuri”
(Qur’an 2:249)

Murtala Isah Dass
murisatdas@yahoo.com
12/11/2022

SHARE:
Labaran Duniya 0 Replies to “MAKIRCE-MAKIRCEN MAKIYA A KAN JAMHURIYAR MUSULUNCI TA IRAN”